Op een Belgische offerte of factuur volgen na de naam enkele letters — BV, SRL, NV, SA, CV, vzw. Die letters zijn de rechtsvorm, en de wet legt ze op voor elk document dat een vennootschap uitgeeft. Voor een leverancier, klant of koper in het buitenland beantwoorden ze twee praktische vragen: als het misloopt, wie staat dan in voor de schulden, en welke jaarrekening kunt u lezen voor u zich vastlegt? Deze gids zet de vormen op een rij die u zult tegenkomen, hun buitenlandse tegenhangers bij benadering, de oude namen die nog in dossiers opduiken, en hoe u de vorm leest op een fiche van Idonis.
De vormen die u zult tegenkomen
Stap voor stap: waar u kijkt, wat u leest
De vorm lezen op de documenten en in de KBO
Het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (art. 2:20) legt op elke factuur, brief, bestelbon en website van een vennootschap de vermelding op van haar naam, haar rechtsvorm (voluit of afgekort), haar zetel, haar ondernemingsnummer en het woord RPR gevolgd door de rechtbank van haar zetel. Dezelfde vennootschap kan BV schrijven op een Nederlandstalig document en SRL op een Franstalig: het is dezelfde vorm, in de taal van de zetel of van het document. In het Duitse taalgebied gelden de Duitse namen van het Wetboek (een BV heet er GmbH).
Controleer de vorm in de openbare raadpleging van de KBO of in de ondernemingszoeker van Idonis: een vorm op de factuur die afwijkt van de KBO, is een vraag waard.
Weten wie voor de schulden instaat
In een BV, NV of CV riskeren de aandeelhouders alleen wat ze inbrachten: de schuldeisers van de vennootschap kunnen hun persoonlijk vermogen niet aanspreken. Daarom telt de jaarrekening van de vennootschap zelf. Het Wetboek voorziet wel in waarborgen: de oprichters van een BV bezorgen de notaris een financieel plan, en gaat de vennootschap binnen drie jaar failliet met een aanvangsvermogen dat kennelijk ontoereikend was, dan kan de rechter hen aansprakelijk stellen (art. 5:16). Bestuurders kunnen aansprakelijk zijn voor ernstige fouten.
In een VOF staat elke vennoot hoofdelijk en onbeperkt in voor alle schulden van de vennootschap; in een CommV de beherende vennoten. In een BV daarentegen vraagt een leverancier voor een groot bedrag soms een persoonlijke borgstelling van de bestuurder: dat is een afzonderlijke verbintenis, die de rechtsvorm zelf niet geeft.
Weten wat de vennootschap publiceert
Een BV, NV of CV legt haar jaarrekening neer bij de Balanscentrale, uiterlijk zeven maanden na de afsluiting van het boekjaar (art. 3:10); u leest ze in Consult. Het schema hangt af van de grootte, niet van de vorm (art. 1:24 en 1:25):
Personenvennootschappen publiceren minder: een kleine VOF of CommV, of een waarvan alle onbeperkt aansprakelijke vennoten natuurlijke personen zijn, legt haar jaarrekening niet neer bij de Nationale Bank (art. 3:9). Grote vzw's leggen neer bij de Nationale Bank; kleine houden een vereenvoudigde boekhouding bij, neergelegd in hun dossier op de griffie van de ondernemingsrechtbank (art. 3:47). De gids De jaarrekening van een Belgische kmo lezen overloopt een verkort schema rubriek per rubriek, en de begrippenlijst legt de ratio's uit.
De oude vormen herkennen
Het Wetboek van vennootschappen en verenigingen van 23 maart 2019 heeft het vroegere Wetboek van vennootschappen vervangen. Het geldt voor nieuwe vennootschappen sinds 1 mei 2019 en voor bestaande sinds 1 januari 2020; alle moesten hun statuten uiterlijk op 1 januari 2024 aanpassen. De afgeschafte vormen zijn toen van rechtswege omgezet in de dichtstbijzijnde nieuwe vorm. De oude namen leven nog in contracten, dossiers en soms in de KBO:
De vorm lezen op een fiche van Idonis
Op een fiche van Idonis volgt de afgekorte vorm de naam in de titel, zoals ingeschreven in de KBO: BV of NV op een Nederlandstalige pagina, SRL of SA op een Franstalige of Engelstalige, de Duitse afkorting van het Wetboek op een Duitstalige. Een vennootschap die nog onder een oude vorm is ingeschreven, toont die (BVBA, CVBA): de regels die gelden, zijn die van het huidige Wetboek. Het onderdeel Onderneming herhaalt de rechtsvorm naast het ondernemingsnummer, de grootte van de vennootschap, haar laatste jaarrekening en de datum van neerlegging; de lijst van neergelegde jaarrekeningen toont of ze elk jaar publiceert. Zoek een vennootschap op naam of nummer om het te zien.
Voor u zich vastlegt met een Belgische vennootschap
- De rechtsvorm op de factuur komt overeen met de KBO, onder dezelfde naam en hetzelfde ondernemingsnummer.
- U weet wie voor de schulden instaat: de aandeelhouders tot hun inbreng (BV, NV, CV), of de vennoten onbeperkt (VOF, CommV).
- Voor een BV, NV of CV: jaarrekening neergelegd minder dan een jaar geleden, in het schema dat bij haar grootte past.
- Een oude vorm (BVBA, CVBA) in een contract leest u volgens het huidige Wetboek.
- Elke waarborg die u vraagt, komt van iemand die werkelijk voor de schulden instaat.
De volledige controle van een Belgische onderneming — KBO, Staatsblad, jaarrekening, btw, Peppol — staat in Een Belgische onderneming controleren. Het btw-nummer op dezelfde factuur controleert u apart: zie Een Belgisch btw-nummer controleren. De Peppol-inschrijving, die geldt voor elke btw-plichtige Belgische onderneming ongeacht haar vorm, controleert u met de Peppol-ID-zoeker.
Bronnen
- Wetboek van vennootschappen en verenigingen van 23 maart 2019 (art. 1:5, 1:24, 1:25, 2:20, 3:9, 3:10, 3:47, 4:22, 5:1, 5:16, 6:1, 7:2) — Justel.
- Wet van 23 maart 2019 tot invoering van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (art. 39 en 41: overgang en omzetting van de oude vormen) — Justel.
- FOD Economie, Kruispuntbank van Ondernemingen: openbare raadpleging.
- Nationale Bank van België, Balanscentrale, tool voor modelkeuze en Consult.