Een jaarrekening telt tientallen rubrieken over meerdere boekjaren. De Idonis-soliditeitsscore vat ze samen in één letter, zodat u weet waar u eerst moet kijken. Hij vervangt uw eigen lezing niet: op de fiche van een vennootschap, in de toepassing, toont elke component de waarde waaruit hij voortkomt, het boekjaar en het gewicht. Deze pagina beschrijft de regel zoals ze wordt toegepast, zonder iets belangrijks weg te laten.
Wat de score meet
Vijf cijfers uit het laatst neergelegde boekjaar, elk herleid tot een schaal van 0 tot 1 tussen twee grenzen: onder de lage grens is de component 0 waard, boven de hoge grens 1, en daartussen stijgt hij lineair.
- Solvabiliteit — 35 %: eigen vermogen ÷ balanstotaal. 0 bij 5 %, volledig bij 50 %.
- Liquiditeit — 20 %: voorraden, vorderingen op ten hoogste één jaar, geldbeleggingen en liquide middelen ÷ schulden op ten hoogste één jaar. 0 bij 0,7, volledig bij 1,5.
- Dekking van de financiële kosten — 20 %: bedrijfsresultaat en financiële opbrengsten ÷ financiële kosten. 0 bij 1 keer, volledig bij 6 keer.
- Rendabiliteit — 15 %: is het resultaat van het boekjaar positief? Ja of nee.
- Schuldgraad — 10 %: schulden ÷ balanstotaal, waarbij minder beter is. 0 bij 85 %, volledig bij 40 %.
De score is het gewogen gemiddelde van die componenten. Kan er één niet berekend worden — een vennootschap zonder financiële kosten heeft geen dekking om te meten —, dan valt ze weg en worden de gewichten van de andere herrekend: een ontbrekend cijfer wordt nooit door een veronderstelling vervangen.
Van score naar oordeel
De score wordt op 5 getoond. De letter volgt vaste banden: A vanaf 4, B vanaf 3, C vanaf 2, D vanaf 1, E daaronder. Het woord, ruimer, volgt twee drempels: solide vanaf 66 % van het maximum, op te volgen vanaf 33 %, kwetsbaar daaronder. Dezelfde grenzen gelden voor alle vennootschappen: de score is absoluut. De positie van een vennootschap in haar sector wordt ernaast getoond, nooit met de score vermengd.
Wat een score begrenst
Sommige gepubliceerde feiten zeggen iets wat de ratio's niet zeggen. Ze begrenzen de score, en de fiche vermeldt welk feit speelt en welke letter de ratio's alleen zouden geven.
Buiten een procedure maken deze begrenzingen een voorzichtige score niet slechter: ze verhinderen dat „solide” — en een letter boven C — getoond wordt als een gepubliceerd feit zich daartegen verzet. Banken en verzekeraars, wier balans zich niet laat lezen als die van een gewone onderneming, krijgen geen score: de fiche vermeldt het.
Bijzondere gevallen, en wat ze veranderen
- Verkorte of micro-schema's. De berekening is dezelfde, op de gepubliceerde rubrieken. Deze schema's tonen minder: de fiche vermeldt een beperkt vertrouwen, met de reden. Hetzelfde geldt als de cijfers uit een gescande pdf zijn gehaald, als de uitgelezen balans niet in evenwicht is, of als de laatste jaarrekening 3 jaar of ouder is.
- Te jonge vennootschappen. Zonder neergelegde jaarrekening is er geen score. Een jonge vennootschap (hoogstens 4 jaar), klein, onafhankelijk en verlieslatend, maar waarvan het eigen vermogen stijgt door nieuwe inbreng, krijgt het label „opstartfase” dat haar verliezen in context plaatst. De score zelf verandert niet.
- Vastgoed en zware activa. Bij vastgoedvennootschappen en vennootschappen waarvan de materiële vaste activa minstens 80 % van de activa uitmaken, is de schuld gedekt door goederen: de drempel waarop de component schuldgraad 0 wordt, schuift van 85 % naar 90 %. Die aanpassing is getoetst aan de historiek van Belgische vennootschappen.
- Holdings en groepen. Een holding waarvan de financiële opbrengsten minstens 75 % van de dekkingsbasis uitmaken, heeft geen bedrijfscyclus: de liquiditeit valt uit de berekening. Is een belangrijk deel van de schulden verschuldigd aan verbonden ondernemingen, dan worden solvabiliteit en schuldgraad gelezen alsof die schuld quasi-eigen vermogen is; de brutowaarden blijven zichtbaar.
Gepubliceerd, berekend, geraamd
Idonis onderscheidt drie registers. Een gepubliceerd bedrag staat zo in de neergelegde jaarrekening. Een berekende ratio wordt daaruit afgeleid met een vaste formule, die op de fiche staat. Een geraamd cijfer — bijvoorbeeld een omzet die het verkort schema niet publiceert — komt uit een model en draagt een vork en een label. De score gebruikt alleen gepubliceerde bedragen en berekende ratio's: er gaat geen enkele raming in.
Wanneer de score herrekend wordt
De score wordt herrekend zodra een feit dat hem bepaalt verandert in de gegevens van Idonis: een nieuwe neergelegde jaarrekening, een gewijzigde toestand in het register, een publicatie in het Staatsblad, een adreswijziging. Dat gebeurt ook op de dag dat een neerleggingstermijn verstrijkt zonder neerlegging. Hij vermeldt altijd het boekjaar waarop hij steunt: een jaarrekening afgesloten vijftien maanden geleden beschrijft de vennootschap van vijftien maanden geleden.
De grenzen
De score is geen voorspelling, en hij zegt niet of een vennootschap een bepaalde factuur zal betalen. Het is een automatische lezing van gepubliceerde jaarrekeningen, met hun vertraging: hij ziet geen gebeurtenissen na de afsluiting, noch wat de vennootschap niet moet publiceren. Een lage score is geen oordeel over de vennootschap of haar bestuurders; een hoge score vervangt het contract, de waarborgen en uw eigen lezing niet. De cijfers waarop hij steunt staan op de fiche: doe de berekening over, en betwist ze als een cijfer u fout lijkt.